نقد فیلم Portrait of a Lady on Fire پرتره بانویی در آتش

نقد فیلم پرتره بانویی در آتش

مواردی که در فیلم Portrait of a Lady on Fire مورد بررسی قرار می دهیم:

  • درباره داستان و روایط خطی قصه
  • بررسی دو عنصر اصلی داستان زن و نقاشی
  • نقد و بررسی ساختار فیلم
  • تحلیل درون مایه فمینیستی
  • بررسی سکانس های مهم فیلم
  • مشاهده تریلر فیلم پرتره بانویی در آتش (در انتهای مقاله)
  • ثبت کامنت و مشاهده نظرات سایر دوستان (در انتهای مقاله)
خدمات ویدیو تبلیغاتی

زنان بدون مردان
التقاط نقاشی، شعر و موسیقی با زنانگی می‌شود «پرترهٔ بانویی در آتش»!

فیلمی که از همان سکانس اول رویکرد تماتیک خود را عیان می‌کند: اینسرت از دستانی که نقاشی پرتره می‌کشند و بعد کات به چهرهٔ زنانی که می‌خواهند نقاشی بیاموزند. دو عنصر “نقاشی” و “زن” از همان ابتدا معرفی می‌شوند و بعد مربی دربارهٔ اثر محبوب خودش توضیح می‌دهد: پرترهٔ دوشیزه‌ای در آتش! تصویری شاعرانه که قرار است مقدمهٔ تعریف قصهٔ فیلم باشد. این نام در طول فیلم به اتفاقاتی که چه عینی و چه نمادین برای “هلوئیز” رخ می‌دهند اشاره دارد.

هلوئیزی که قرار است به اجبار به عقد یک مرد ناشناس درآید و سوختن او به صورت نمادین چنین معنایی دارد، البته در فیلم به صورت مستقیم نیز در چند جا شاهد سوختن او هستیم، از جمله صحنه‌ای که پرترهٔ هلوئیز با اشتباه ماریان می‌سوزد و همچنین صحنهٔ مهم آتش گرفتن دامن هلوئیز که اهمیتی شاعرانه و زیبایی شناسانه دارد.این سوختن با همین ارجاع های درون متنی، یک حس خیال‌انگیز را از سرنوشت هلوئیز بازنمایی می‌کند.

نقد فیلم پرتره زنی در آتش | تحلیل فیلم نقاشی زنی در آتش

نقد و بررسی فیلم پرتره بانویی در آتش
درباره داستان فیلم

با قایق، همراه “ماریان” می‌شویم. زنی نقاش و باصلابت که در همان صحنهٔ سفر با قایق وجهی از شخصیتش را می‌بینیم: بوم نقاشی‌اش در آب می‌افتد و او در بی‌اعتنایی مردان به آب می‌زند و بومش را بر می‌دارد و دوباره به قایق برمی‌گردد. در این صحنه علاوه بر اینکه مقدماتی از شخصیت پردازی ماریان تحقق یافته، خیس شدن و سرما به عنوان مصادیق بصری نامهربانی طبیعت در فیلم مورد توجه قرار می‌گیرد کما اینکه در سکانس های بعد، آتش گرفتن دامن هلوئیز، باد و سرمای استخوان‌سوز و طوفانی شدن دریا نیز این وجه از فیلم را تکمیل می‌کنند و علاوه بر کمک به شاعرانگی و زیبایی‌شناسی بصری، بر نگاه ناتورالیستی فیلمساز نیز دلالت دارند. طراحی صحنه و همچنین بعضی نما ها، آشکارا یادآور فیلم «پرسونا» ی برگمان نیز می‌باشد.

روایط خطی قصه

ماریان یک زن خودساخته، قوی و باصلابت است که به طور مستقل زندگی می‌کند و نیازی به مردان ندارد. او در جامعهٔ مردسالار قرن هجدهم به هلوئیز می‌گوید که شاید هرگز ازدواج نکند. بی نیازی او به مردان در همین صحنهٔ پریدن در آب دیده می‌شود؛ همچنین بی‌اعتنایی متقابل مردان به زنان فیلم و بی‌اعتنایی فیلمساز به مردان! گویی در «پرترهٔ بانویی در آتش» مرد موجودی بی اهمیت است، دوربین هیچ‌گاه مردی را مورد تأکید قرار نمی‌دهد و تا حد امکان نقشی در فیلم توسط مردان ایفا نشده.

مردان اگر هم هستند عمدتا مایهٔ شر اند؛ یا به زور قرار است دوشیزه ‌ای را به عقد خود درآورند یا قرار است تصویر دوشیزه را به “مالک”اش برسانند. یا در عین بی ‌اعتنایی، به دریا زدن ماریان را می‌نگرند و کمکش نمی‌کنند یا پدری هستند که ماریان مجبور است نقاشی های خودش را با نام او به نمایش بگذارد! فیلمساز از عمد جهانی بدون نیاز به مرد و بدون خیر بودن مردان می‌سازد و به سراغ خلق درون‌مایه‌ای فمینیستی می‌رود. فیلم سوگولی یورگوس لانتیموس نیز از برخی جهات همین المان ها را در خود دارد ، فیلمی تماما با دوربین و مساله زن. درباره فیلم سوگلی لانتیموس از اینجا بخوانید.

بررسی و تحلیل فیلم Portrait of a Lady on Fire تحلیل فیلم پرتره بانویی در آتش

تحلیل فیلم Portrait of a Lady on Fire
بررسی دو عنصر نقاشی و زن در فیلم

با ورود ماریان به خانهٔ هلوئیز، موتور درام روشن می‌شود؛ می‌فهمیم که ماریان آمده تا پرترهٔ هلوئیز را بکشد تا برای شوهر آیندهٔ او فرستاده شود و زن به دلیل مخالفت با ازدواج، اجازهٔ کشیدن تصویرش را نمی‌دهد. متوجه می‌شویم که خواهر هلوئیز به همین دلیل خودکشی کرده‌است! یعنی یک زن اشرافی در قرن هجدهم سه راه بیشتر ندارد؛ یا مرگ یا ازدواج اجباری یا راهبه شدن! هلوئیز هم که از صومعه اخراج شده پس دو راه بیشتر ندارد.

یک تعلیق کمرنگ در ابتدای فیلم حول خودکشی کردن یا نکردن هلوئیز داریم که تا پیش از شروع دوستی ماریان و او به درام رونقی نسبی می‌دهد. فیلمساز از دل همین موقعیت غم‌انگیز منظومهٔ درون‌مایهٔ فمینیستی‌اش را نیز رونق می‌دهد.ماریان اما مجبور است در پرسه زدن هایش با هلوئیز، چهره و دستان او را در خاطر بسپارد و دزدکی او را ترسیم کند. این ایده قرار است دومین موج تنش را در قصه جلو ببرد و همچنین نگاه و دقت کردن های ماریان، بستری می‌شود برای شکل‌گیری عشق ممنوعهٔ او به هلوئیز.

بررسی نقاط عطف فیلم

در روند آشنا شدن ماریان و هلوئیز یک نکتهٔ دراماتیک دیگر نیز داریم. اینکه این دو شخصیت متضادند؛ ماریان همان‌طور که گفته شد یک زن مستقل و باصلابت و زرنگ است که روی پای خودش ایستاده ولی هلوئیز زنی چشم و گوش بسته و درون‌گراست. مثلا در صحنهٔ پیانو زدن ماریان برای هلوئیز، نمود این تضاد را می‌بینیم. هلوئیز در عمرش فقط موسیقی کلیسایی شنیده، در حالی که ماریان موسیقی را به هلوئیز معرفی می‌کند و حتی توانایی نواختن قطعه‌ای رومانتیک را دارد. این صحنه البته در تکمیل بار شاعرانه و حسی فیلم نیز مؤثر است.

با تکمیل نسخهٔ اولیهٔ نقاشی، در فیلم یک نقطهٔ عطف به وجود می آید. تنش درونی ماریان بین اخلاق و تعهد شغلی، او می‌داند که با تحویل دادن نقاشی، هلوئیز را بدون رضایت به ازدواج اجباری سوق می‌دهد و از طرفی فلسفهٔ وجودش در این خانه، تحویل دادن نقاشی است. پس تصمیم می‌گیرد ابتدا خود هلوئیز را از نتیجهٔ کارش باخبر کند.

تحلیل و نقد فیلم Portrait de la jeune fille en feu

یادداشتی بر فیلم فرانسوی Portrait de la jeune fille en feu
بررسی تحلیلی سکانس های مهم فیلم 

در یک صحنهٔ پر تنش، هلوئیز شوکه شدنش از پنهان‌کاری ماریان را با بی‌احساس دانستن نقاشی بیان می‌کند و ماریان در تقابل اخلاق و تعهد کاری، وجدانش را قاضی می‌کند و نقاشی را مخدوش می‌کند. از اینجا وارد فصل جدیدی از فیلم می‌شویم که قرار است رابطهٔ عاشقانه‌ای بین هلوئیز و ماریان شکل بگیرد. در نقاشی های بعدی ماریان، هرچه می‌گذرد، هلوئیز متبسم‌تر و بشّاش‌تر به تصویر کشیده می‌شود، چراکه فیلمساز می‌خواهد سیر عاشق شدن این دو را با کدی تصویری ارائه دهد. “نگاه” در این فیلم اهمیت زیادی دارد؛ از سویی عنصر نگاه تمهیدی دراماتیک است برای کشیدن نقاشی هلوئیز توسط ماریان و از سویی مقدمهٔ عاشق شدن و تداوم عشق است.

در یک صحنه متوجه می‌شویم که نه‌تنها ماریان با دقت همهٔ جزییات منش و رفتار هلوئیز را زیر نظر داشته بلکه هلوئیز هم با ژرف‌نگری به ماریان می‌نگریسته و هر دو خلق و خوی یکدیگر را به خوبی شناخته‌اند. فیلمساز در این مقطع برای سرپا ماندن درام و احیای ریتم، داستانک سقط جنین ندیمه را طراحی کرده‌است. این داستانک از طرفی درون‌مایهٔ فمینیستی فیلم را فربه‌تر می‌کند، از سویی بهانه‌ای برای شناخت بیشتر و باهم بودن بیشتر ماریان و هلوئیز می‌شود و همچنین، سوخت کشمکش فیلمنامه در این مقطع را تأمین می‌کند. متاسفانه پس از این فصل، گویی ابتکار عمل از دست نویسنده اثر خارج شده و درام دچار یک افت مقطعی می‌شود زیرا عنصر کشمکش و تقابل رنگ می‌بازد و زیبایی‌شناسی بصری با نقاشی کشیدن های ماریان جایگزین آن می‌شود.

krn tdgl \vjvi fhk,dd nv Hja | jpgdg tdgl \vjvi ckd nv Hja | nvfhvi tdgl krhad fhk,dd nv Hja

نقد فیلم Portrait of a Lady on Fire
نمادشناسی و رمزگشایی ساختاری در فیلم

یک وجه شاعرانهٔ دیگر از فیلم نیز در همین فصل آشکار می‌شود؛ ارجاع بینامتنی فیلم به افسانهٔ یونانی اوریدس و اورفوس که در صحنهٔ کتاب‌خوانی دو عاشق مقدمه‌ چینی می‌شود و بعد‌تر نقش مهمی در غنای زیبایی‌شناختی فیلم ایفا می‌کند و در سرنوشت ماریان و هلوئیز هم تکرار می‌شود. صحنهٔ آوازخوانی زنان در دشت که گویی مانیفست فیلم را نیز به زبان موسیقی درآورده، در راستای شاعرانگی و بازی فیلمساز با انواع هنر هاست. این صحنه همچون یک تئاتر اجرا می‌شود و محتوای شعر زنان به مثابه فریادی است که زن سرکوب شده اما استوارِ قرن هجدهمی به گوش تاریخ می‌رساند و موجودیت نادیده انگاشته شدهٔ خویش را اثبات می‌کند. به همین جهت در تیتراژ نیز همین آواز پخش می‌شود و سلین سیاما به جای تراژدی، حماسه را تداعی می‌کند.

در اوایل متن به ناتورالیستی بودن عناصر آب و آتش و باد اشاره کردیم؛ از حیث مصداق در قصه نیز، سرنوشت نیمه تراژیک هلوئیز بر طبل جبر محتوم ناتورالیستی می‌کوبد. هرچند فیلمساز غم را از پایان فیلم به دو طریق می‌زداید؛ از سویی با نشان دادن موفقیت ندیمه در داستانک سقط جنین و از سوی دیگر با پایدار نشان دادن عشق ماریان و هلوئیز توسط کد های متقن و رسای فیلمساز. موفقیت سقط جنین ندیمه با ثبت شدن نقاشیِ آن لحظه توسط ماریان جشن گرفته می‌شود.

یادداشتی درباره فیلم پرتره بانویی در آتش | خلاصه داستان فیلم پرتره زنی در آتش

پایداری عشق ماریان و هلوئیز چه طور ساخته شده؟ ابتدا با نقاشی هلوئیز در کنار دخترش در حالی که صفحهٔ ۲۸ افسانهٔ «اوریدس و اورفوس» قابل رؤیت است و سپس با صحنهٔ پایانی فیلم یعنی حضور هلوئیز در اجرای قطعه رومانتیک و باشکوه تابستان که با جاودان ساختن نگاه عاشقانهٔ ماریان به هلوئیز همراه است. چرا پایان کاملا تلخ نیست؟ چون فیلمساز علی‌رغم پذیرفتن جبر مردسالار تاریخ، نمی‌خواهد تصویری با ضعف و سرخوردگی از زنان فیلمش ثبت شود؛ زنانی که با زبان حال می‌خوانند:

ثبت است بر جریدهٔ عالم دوام ما
مهران زارعیان

نویسندهمهران زارعیان

تریلر و تیزر تبلیغاتی فیلم Portrait of a Lady on Fire

فیلم پرتره بانویی در آتش

امیدواریم این مطلب براتون مفید واقع شده باشه
حتما در قسمت دیدگاه ، نظرات خودتون رو برای ما و مخاطبای ما کامنت کنید 

همچنین می تونید این مطلب رو از طریق سرویس های اشتراک زیر برای دوستان خود ارسال کنید

5/5 - (1 امتیاز)

5 دیدگاه

  • یه فیلم آشغال دیگه در مدح همجنسگرایی
    نمیدونم این سینمای به اصطلاح روشن فکر میخواد تا کجا جولان بده با این فیلمای مضحک و مسخرش

    • soheila ghasemi گفت:

      مادامی که عقاید و افراد عقب افتاده ای مثل شماها نفس میکشن رو زمین ، وضعیت همینجوری میمونه

    • رضوان شیدایی گفت:

      من نمیدونم چه اصراریه که اصلا این فیلمو ببینی که بعد بخوای بیای در موردش نظر هم بدی
      یوسف پیامبرو هنوزم آی فیلم پخش میکنه جانم

    • واقا متاسفم برات…
      می تونی نبینی خفن

    • امثال تو عقب افتاده تا وقتی در جامعه هستن نمیشه توقع دیگه ای داشت که ایران پیشرفت کنه همجنسگرا ها هم مثل بقیه افراد حق زندگی وانتخاب دارن لطفا آگاهیتو ببر بالا و نتق اضافه نکن

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نوزده − شش =

WeCreativez WhatsApp Support
پاسخگوی آنلاین استودیو کاتشو
سلام چطور می تونم کمکتون کنم؟